Question 1

Kamulaştırmasız el atma davası nedir ve hangi durumlarda açılır?

Accepted Answer

Kamulaştırmasız el atma, kamu idaresinin usulüne uygun bir kamulaştırma işlemi tesis etmeksizin veya süreci tamamlamaksızın özel mülkiyetteki taşınmaza fiilen el koyması ya da imar planı tahsisleri neticesinde malikin mülkiyet ve tasarruf yetkisini süresiz askıya alması durumudur. Dava tarihindeki serbest piyasa rayicinin tahsili için açılır.

Question 2

Belediye veya Karayolları arsamdan izinsiz yol geçirdi, ne yapmalıyım?

Accepted Answer

Fiili el atma söz konusudur. Taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi'nde HMK m. 109 uyarınca Kısmi Bedel Tespiti ve Geriye Dönük 5 Yıllık Ecrimisil davası açarak güncel serbest piyasa rayicini tahsil edebilirsiniz.

Question 3

AYM'nin 16.01.2025 tarihli iptal kararı sonrası hukuki el atmada görevli mahkeme neresidir?

Accepted Answer

7421 sayılı Kanun ile Kamulaştırma Kanunu Ek 1. maddesine eklenen ve adli yargıyı işaret eden yasa hükmü Anayasa Mahkemesi'nin 16.01.2025 tarihli E.: 2024/135, K.: 2025/20 sayılı kararı ile İPTAL EDİLMİŞTİR. Salt imar kısıtlılıklarında görevli yargı yeri İDARİ YARGI (İdare Mahkemeleri — Tam Yargı Davası) olmuştur.

Question 4

Taşınmazın bir kısmına fiilen yol yapılmış, bir kısmı okul/park alanında kalmışsa ne yapılır (Bütünlük İlkesi)?

Accepted Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi (E. 2020/143, K. 2020/167) ve Yargıtay 5. HD içtihatları uyarınca "Bütünlük İlkesi" geçerlidir. Kısmi fiili el atma varsa dava bölünemez; taşınmazın TAMAMI İÇİN ADLİ YARGIDA (Asliye Hukuk Mahkemesi'nde) dava açılır.

Question 5

Kamulaştırmasız el atma davasında zamanaşımı veya hak düşürücü süre var mıdır?

Accepted Answer

HAYIR, fiili el atma davalarında zamanaşımı veya hak düşürücü süre YOKTUR. Anayasa Mahkemesi 20 yıllık süreyi iptal etmiştir; yol 40 yıl önce de açılmış olsa bugün güncel piyasa rayicinden dava açılabilir.

Question 6

Dava kime karşı açılmalıdır (Pasif Husumet ve Yatırımcı İdare İlkesi)?

Accepted Answer

Sorumlu idare salt planı yapan belediye değil; kamu hizmetini yürütecek yatırımcı idaredir (Okul için MEB, Hastane için Sağlık Bakanlığı, Otoyol için Karayolları Genel Müdürlüğü, Baraj için DSİ).

Question 7

Mahkemeyi kazandıktan sonra hemen icra takibi başlatabilir miyiz (Ek Madde 4 Riski)?

Accepted Answer

HAYIR. 2942 sayılı Kanun Ek Madde 4 uyarınca idareye yazılı banka hesap bildirimi yapılıp 30 günlük yasal ödeme süresi beklenmelidir; aksi halde icra takibi şikayetle iptal edilir.

Question 8

7589 sayılı Kanun sonrası dava hangi usulde açılmalıdır?

Accepted Answer

HMK m. 107 Belirsiz Alacak Davası kaldırıldığından yeni davalar fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak HMK m. 109 Kısmi Dava şeklinde açılmalıdır.

Question 9

Geriye dönük 5 yıllık ecrimisil nasıl talep edilir?

Accepted Answer

Fiili el atma haksız işgal sayıldığından, taşınmazın asıl bedeliyle birlikte geriye dönük son 5 yıllık ecrimisil kademeli yasal faiziyle birlikte istenir.

Question 10

Arazimden yüksek gerilim hattı veya boru hattı geçtiğinde tazminat alabilir miyim?

Accepted Answer

Evet. İrtifak hakkı kamulaştırmasız el atma davası açılarak güzergah boyunca arazide doğan değer düşüklüğü oranı (%1,5 ila %15 arası) ve direk yeri mülkiyet bedeli tahsil edilir.

Question 11

Hisseli bir taşınmazda tek bir hissedar tek başına dava açabilir mi?

Accepted Answer

Evet. Hisseli tapularda her hissedar kendi payı oranında diğer paydaşların onayına gerek olmaksızın tek başına dava açabilir.

Kamulaştırmasız El Atma Tazminatı ve Ecrimisil Hesaplama 2026