Kati Rapor Nedir? Kesin Adli Rapor ve Heyet Raporu Kaç Günde Çıkar? (2026 Adli Tıp Rehberi)

Not: Kaza sonrası hastane, ifade ve sigorta sürecinin tamamı hakkında adım adım bilgi almak için Trafik Kazası Geçirdim, Şimdi Ne Yapmalıyım? (Yaralanmalı ve Ölümlü Kaza Rehberi) başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.

Ceza yargılamasında sanığın alacağı hapis cezasının alt ve üst sınırını, sigorta ve tazminat hukukunda ise mağdurun alacağı sürekli sakatlık (maluliyet) tazminatını doğrudan belirleyen en kritik resmi belge **Kesin (Kati) Adli Rapor** ve **Sağlık Kurulu (Heyet) Raporu**dur.

Hızlı Hesaplama Araçları: Kaza sonrası oluşan kırık, platin veya organ kaybınızın yüzde kaç engel oranı çıkaracağını Trafik Kazası Maluliyet Oranı Hesaplama Aracı üzerinden; bu orana karşılık gelen tazminat tutarını ise Trafik Kazası Tazminatı Hesaplama robotumuzdan saniyeler içinde hesaplayabilirsiniz.

---

1. Adli Rapor Kavramı, Hukuki/Tıbbi Niteliği ve 4 Temel Düzenleme İlkesi

Adli raporlar; adli olgularla karşılaşılması durumunda veya adli makamların (Cumhuriyet Başsavcılıkları, Ceza ve Hukuk Mahkemeleri, Kolluk Kuvvetleri) resmi sevk ve talebi üzerine hekimler tarafından düzenlenen, adli muayene ve soruşturma süreçlerinin sonuçlarını içeren, hukuki sorumluluk doğuran imzalı tıbbi belgelerdir.

Mevzuatımız gereğince Türkiye'de hekimlik yapma yetkisine sahip her hekim (pratisyen veya uzman) adli rapor düzenleme yetkisine ve yasal yükümlülüğüne sahiptir; raporu tanzim eden hekimin mutlaka "Adli Tıp Uzmanı" olması yönünde kanuni bir zorunluluk bulunmamaktadır. Ancak bir adli raporun Yargıtay denetiminde ve mahkemeler nezdinde hükme esas alınabilmesi için 4 temel ilkeye eksiksiz uyması şarttır:

1. Doğruluk ve Bilimsellik: Raporda sunulan veriler tam bir doğrulukla kaydedilmeli; tıp bilimince kabul görmemiş, varsayımsal veya radyolojik/klinik kanıta dayanmayan yüzeysel iddialara dayandırılmamalıdır.
2. Tarafsızlık ve Etik Sorumluluk: Hekim, mesleki bilgisini hiçbir tarafın yararını veya zararını gözetmeksizin rapora yansıtmalıdır. Adli tıp etiğinin temel düsturu olan "Yanlış rapor bilgisizliği, yanlı rapor vicdansızlığı gösterir" ilkesi uyarınca; bilgisizlikten kaynaklanan hatalar mesleki kusur (malpraktis) oluştururken, kasten gerçeğe aykırı rapor düzenlenmesi TCK m.204 (Resmi Belgede Sahtecilik) ve TCK m.276 (Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik) kapsamında ağır hapis cezası sorumluluğu doğurur.
3. Gerekçelendirme ve Nedensellik (İlliyet) Bağı: Olay öyküsü (anamnez), fizik muayene bulguları ve radyolojik tetkikler arasında mantıksal ve tıbbi bir illiyet bağı kurulmalıdır. Olay öncesinde var olan kronik hastalıklar veya dejeneratif bulgular travmatik lezyonlardan titizlikle ayrıştırılmalıdır.
4. Netlik, Kesin Hükümlülük ve 3 Nüsha Kuralı: Adli raporlar "olabilir", "ihtimal dahilindedir", "düşünülmektedir" gibi muğlak ifadeler taşıyamaz. Hakim ve savcıların tereddütsüz anlayabileceği sade bir Türkçe ile, Sağlık Bakanlığı standartlarına uygun "Genel Adli Muayene Rapor Formu" (veya standart A4) üzerinde 3 nüsha halinde tanzim edilir.

---

2. Geçici (Ön) Rapor, Kesin (Kati) Rapor, Ek Rapor ve Heyet Raporu Karşılaştırma Tablosu

Uygulamada vatandaşların ve hatta uygulayıcıların en sık karıştırdığı husus; acil serviste verilen Geçici Adli Rapor, soruşturmayı tamamlayan Kesin (Kati) Adli Rapor ve tazminat davalarında kullanılan Sağlık Kurulu (Heyet) Maluliyet Raporu arasındaki farklardır:

Değerlendirme Kriteri	Geçici (Ön) Adli Rapor	Kesin (Kati) Adli Rapor	Ek Adli Rapor	Sağlık Kurulu (Heyet) Maluliyet Raporu
Düzenlenme Amacı	Soruşturmanın ilk anında savcılık ve kolluğa acil ön fikir sunmak (gözaltı/tutuklama tedbiri için).	Yaralanmanın TCK m.86-87 boyutunu ve ceza sorumluluğunu kesinleştiren nihai tıbbi kanaati sunmak.	İlk raporda eksik kalan, anlaşılmayan veya iyileşme (sekel) sürecine bağlı gelişen durumları netleştirmek.	Kaza sonrası kişide kalan kalıcı beden gücü kaybı (engellilik) oranını (%) belirlemek.
Hukuki Geçerlilik	Doğrudan yasal dayanağı yoktur; mahkemelerce nihai hükme esas alınamaz.	Ceza mahkemesinde suç vasfını ve ceza miktarını belirleyen tam yasal geçerliliğe sahiptir.	Kesin raporu tamamlayıcı niteliktedir; mahkemelerce tam yasal geçerliliğe sahiptir.	Sigorta Tahkim ve Asliye Hukuk/İş mahkemelerinde maddi tazminat hesabının tek yasal dayanağıdır.
Veren Birim / Merci	Acil servis nöbetçi hekimi veya ilk müdahaleyi yapan pratisyen/uzman hekim.	Adli Tıp Şube Müdürlüğü, Adli Tıp Polikliniği veya ilgili branş uzmanı hekim.	İlk raporu veren birim, Adli Tıp Uzmanı veya Adli Tıp İhtisas Kurulu.	Yetkili Eğitim Araştırma / Üniversite Hastanesi Sağlık Kurulu veya ATK 2./3. İhtisas Kurulu.
Gerekli Tıbbi Veri	Sınırlı; ilk fizik muayene bulguları (radyoloji/laboratuvar ve konsültasyon beklenmektedir).	Tam; ayrıntılı anamnez, sistemik muayene, kesinleşmiş BT/MR/Grafi ve uzman konsültasyonları.	Özel; ameliyat epikrizleri, yeni grafiler ve 6-12 aylık doku iyileşme (sekel) takip bulguları.	Ek-2 Özür Oranları Cetveli ölçümleri (eklem hareket açıklığı, EMG, odyometri, görme alanı).
Ortalama Çıkış Süresi	Olay anında (Aynı gün / 1-2 saat içinde).	Hafif vakada aynı gün; konsültasyonlu vakada 3 – 15 gün; sekel takibinde 6 ay sonra.	Talep ve muayeneden itibaren 7 – 30 gün içinde.	Hastane heyetinde 15 – 45 gün; Adli Tıp Kurumu'nda (ATK) 2 – 6 ay.

Hekimleri "Geçici Rapor" Yazmaya İten 6 Temel Neden

Acil servislerde düzenlenen raporların büyük çoğunluğunun "Geçici Rapor" ibaresiyle çıkmasının ve kati rapora dönüşmesinin zaman almasının 6 somut nedeni vardır:

1. Laboratuvar ve Radyoloji Sonuçlarının Eksikliği: BT, MR, röntgen (grafi) veya toksikolojik analizlerin acil şartlarda henüz uzman radyolog/biyokimyacı tarafından raporlanmamış olması.
2. Branş Konsültasyonu İhtiyacı: Kırık, iç kanama veya sinir hasarı şüphesinde ortopedi, beyin cerrahisi, göz veya KBB uzmanının detaylı değerlendirmesine ihtiyaç duyulması.
3. Adli Mercilerin Acil Rapor Baskısı: Kolluk kuvvetlerinin veya nöbetçi savcılığın şüpheli hakkında gözaltı/tutuklama kararı verebilmek için hekimden dakikalar içinde rapor talep etmesi.
4. Öykü (Anamnez) ve Fizik Bulgu Uyumsuzluğu: Mağdurun anlattığı olay saati/şekli ile saptanan lezyonun yaşı ve karakteri arasında çelişki bulunması.
5. Sağlık Kuruluşu Donanım İmkansızlıkları: İlk başvurulan sağlık kuruluşunda ileri görüntüleme cihazlarının veya ilgili uzman hekimin bulunmaması.
6. Güvenlik ve Tarafsızlık Kaygıları: Hekimin acil servis ortamında hasta yakınları veya şüpheli taraflarca baskı/tehdit altında hissetmesi nedeniyle nihai kanaati Adli Tıp polikliniğine bırakması.

---

3. Yaralama Suçlarında Adli Tıp Değerlendirmesi ve TCK m.86–87 Kriterleri

Ceza davalarında (darp, kasten yaralama, taksirle yaralama / trafik kazası) mahkemenin uygulayacağı TCK maddesini belirlemek için tüm hekimler Adli Tıp Kurumu Başkanlığı tarafından yayımlanan *"Türk Ceza Kanunu'nda Tanımlanan Yaralama Suçlarının Adli Tıp Açısından Değerlendirilmesi Rehberi"*ni esas alır.

Bir Kesin (Kati) Adli Raporda hekim şu 4 temel soruyu şüpheye yer bırakmayacak biçimde yanıtlamak zorundadır:

1) Basit Tıbbi Müdahale (BTM) İle Giderilebilir mi? (TCK m.86/2)

Yaralanmanın, kişinin günlük yaşam aktivitelerini önemli ölçüde aksatmayan, sadece pansuman, yüzeysel sütür (dikiş) veya basit ağrı kesici tedavisiyle iyileşebilecek düzeyde hafif olup olmadığı belirtilir.

• Hukuki Sonucu: Yaralanma "BTM ile giderilebilir" nitelikteyse suç takibi şikayete bağlıdır ve daha düşük ceza öngörülür. "BTM ile giderilemez" ise (örneğin kemik kırığı, derin tendon/kas kesisi, iç organ yaralanması varsa) ceza temel şekilden (TCK m.86/1) verilir.

2) Yaşamı Tehlikeye Sokan Bir Durum (Hayati Tehlike) Var mı? (TCK m.87/1-d)

Travmanın kişinin hayatını doğrudan tehlikeye düşüren somut bir klinik tabloya yol açıp açmadığı incelenir. Kafatası kırıkları, kafa içi kanamalar, büyük damar kesileri, iç organ perforasyonları ve medulla spinalis (omurilik) yaralanmaları doğrudan hayati tehlike kriteridir. Varsayıma dayalı ("enfeksiyon kaparsa hayati tehlike oluşabilir" gibi) hayati tehlike kararı verilemez.

3) Vücutta Kemik Kırığı veya Çıkığı Var mı? Hayat Fonksiyonlarına Etkisi Nedir? (TCK m.87/3)

Vücutta kırık veya çıkık saptanmışsa, Adli Tıp Rehberi'ndeki puanlama cetveline göre bu kırığın hayat fonksiyonlarına etkisi Hafif (1 puan), Orta (2 – 3 puan) veya Ağır (4 – 5 – 6 puan) olarak derecelendirilir. Birden fazla kemik kırığı varsa puanlar karekök formülüyle birleştirilir ve hakim bu dereceye göre cezayı 1/2 oranına kadar artırır.

4) Yüzde Sabit İz ve Organ İşlevinin Sürekli Zayıflaması / Yitirilmesi (TCK m.87/1–2)

• Yüzde Sabit İz (6 Ay Bekleme Kuralı): Yüz sınırları (saçlı deri sınırı, kulaklar dahil çene altı hattı) içindeki yaraların kalıcı iz bırakıp bırakmadığı hemen olay günü belirlenemez. Yara iyileşmesinin tamamlanması için yaralanma tarihinden itibaren en az 6 ay geçtikten sonra gün ışığında muayene yapılarak Kesin/Ek Rapor düzenlenir.
• Organ İşlev Zayıflaması veya Yitirilmesi: Bir organın veya uzvun anatomik kaybı ya da fonksiyonunun %10 – %50 arası azalması "işlevin sürekli zayıflaması"; %50'nin üzerinde kaybı ise "işlevin yitirilmesi" olarak raporlanır.

Temaruz (Simülasyon) Uyarısı ve Muayene Gizliliği Standartları

• Temaruz (Simülasyon / Pretending): Adli olgularda tarafların daha fazla tazminat almak veya karşı tarafın daha ağır ceza almasını sağlamak amacıyla gerçekte olmayan bir ağrıyı, felci veya görme/işitme kaybını varmış gibi göstermesine temaruz denir. Hekim, hastanın beyanı ile ekimozun rengi/yaşı (kırmızı-mor: taze; yeşilimsi-sarımsı: eski) ve objektif radyolojik bulguları karşılaştırarak çelişkileri rapora işler.
• Paravan ve Güvenlik Görevlisi Kuralı: Adli muayenede gizlilik esastır; muayene odasına kolluk/güvenlik görevlisi alınamaz. Güvenlik riskinin zorunlu kıldığı istisnai hallerde görevli odaya alınsa dahi, olay öyküsü görevlinin duyamayacağı mesafede alınmalı ve fizik muayene mutlaka paravan arkasında yapılarak bu durum gerekçesiyle rapora kaydedilmelidir.
• Cetvelli Fotoğraf Belgelemesi: Karmaşık lezyonlarda yaranın boyutlarını objektif kanıtlamak için lezyonun hemen yanına metrik ölçü materyali (cetvel) konularak fotoğraflama yapılır.

---

4. Adli Tıp Raporlarında Geçen Tıbbi ve Latince Terimler Sözlüğü

Adli raporu veya hastane epikrizini eline alan vatandaşların ve hukukçuların en sık karşılaştığı teknik terimlerin resmi karşılıkları şunlardır:

Raporda Geçen Tıbbi Terim	Türkçe Hukuki ve Tıbbi Anlamı
BTM (Basit Tıbbi Müdahale)	Yaralanmanın en hafif derecesidir; pansuman veya yüzeysel müdahale ile iyileşen, kalıcı hasar bırakmayan lezyonları ifade eder.
Ekimoz (Ecchymosis)	Künt travma sonucu cilt altı kılcal damarların yırtılmasıyla oluşan morluk / çürük. Rengi yaranın ne zaman oluştuğunu kanıtlar.
Skatris (Cicatrix)	İyileşmiş bir yaranın ciltte bıraktığı kalıcı yara izi / nedbe dokusu. Yüz sınırları içindeyse "sabit iz" açısından incelenir.
Raddi Yara (Laserasyon)	Künt (keskin olmayan) bir cismin çarpmasıyla cildin esneklik sınırını aşarak yırtılması sonucu oluşan, kenarları düzensiz ve doku köprüleri içeren yırtıklı ezik yara.
Krepitasyon (Crepitation)	Kırılmış kemik uçlarının birbirine sürtünmesiyle elle muayenede (palpasyonda) hissedilen veya duyulan çatırtı / sürtünme sesi ve hissi.
Abrazyon (Sıyrık)	Cildin en üst tabakasının (epidermis) sürtünme sonucu soyulmasıdır; iz bırakmadan iyileşir.
Osteosentez / İnternal Fiksasyon	Kırık kemik uçlarının ameliyatla platin, titanyum plak, vida veya intramedüller çivi kullanılarak sabitlenmesi işlemidir.
Psödoartroz (Kaynamama)	Kırık hattının aradan geçen iyileşme süresine rağmen kaynamayarak yalancı eklem oluşturmasıdır (yüksek maluliyet oranı doğurur).
Temaruz (Simülasyon)	Muayene edilen kişinin hukuki/maddi çıkar amacıyla gerçekte olmayan bir hastalığı veya fonksiyon kaybını varmış gibi taklit etmesidir.
Parşömenleşme	Cildin üst tabakasının sıyrılması sonucu açıkta kalan alt tabakanın (dermis) kuruyup sarı-kahverengi, sert bir hal almasıdır.
Postmortem Dilatasyon	Ölüm sonrası kasların gevşemesine (atonisine) bağlı doğal genişlemedir; tek başına travma veya saldırı delili sayılamaz.

---

5. Kesin (Kati) Adli Rapor Nasıl Alınır? (5 Adımlı Resmi Prosedür)

Geçici adli raporun kesin (kati) rapora dönüştürülmesi veya doğrudan kati rapor alınması 5 resmi adımda tamamlanır:

1. Resmi Sevk ve İstek (İlgi Yazısı): Bireysel başvuruyla adli rapor alınamaz. Cumhuriyet Savcılığı, Mahkeme veya Polis/Jandarma Karakolu tarafından hastanenin Adli Tıp Polikliniğine veya Adli Tıp Şube Müdürlüğüne hitaben resmi sevk yazısı yazılır.
2. Kimlik ve Tıbbi Kimlik Tespiti: Muayene edilen kişinin T.C. Kimlik belgesi kontrol edilir. Kimlikte şüphe varsa boy, kilo, göz/saç rengi, eski yara izi (skatris), dövme (tatuaj) gibi tıbbi kimlik unsurları rapora işlenir.
3. Anamnez ve Sistemik Fizik Muayene: Olayın tarihi, saati, oluş şekli ve kişinin şikayetleri kaydedilir. Muayenede saptanmayan soyut ağrı iddiaları da "haricen lezyon saptanmadı" şerhiyle rapora geçirilir.
4. Radyoloji, Epikriz ve Konsültasyon Sentezi: İlk müdahale hastanesindeki acil epikrizi, ameliyat notları, röntgen/BT/MR CD'leri ve uzman hekim konsültasyon görüşleri incelenir.
5. 8 Zorunlu Anatomik Bileşenle Rapor Tanzimi: Standart bir kati rapor; (1) Kurum Anteti ve Protokol No, (2) İsteyen Makam ve İlgi Sayısı, (3) Kimlik Bilgileri, (4) Muayene Tarihi ve Saati, (5) Olay Öyküsü, (6) Tıbbi Bulgular ve Tetkikler, (7) TCK Kriterlerine Göre Gerekçeli Sonuç Kalıbı ve (8) Hekimin Adı, Sicil No, Kaşe ve Islak/E-İmzası ile tamamlanarak adli mercie gönderilir.

---

6. Trafik ve İş Kazalarında Maluliyet (Heyet) Raporu, Platin ve Göz Özür Oranı Cetveli

Ceza davasındaki Kati Rapor sanığın alacağı cezayı belirlerken; mağdurun sigorta şirketinden veya kusurlu taraftan yüz binlerce / milyonlarca liralık Sürekli Sakatlık Tazminatı alabilmesi için 20 Şubat 2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" (Ek-2 Cetveli) uyarınca Sağlık Kurulu (Heyet) Maluliyet Raporu alınması gerekir. (18 yaş altı çocuklarda ise ÇÖZGER yönetmeliği uygulanır).

Vatandaşların en çok aradığı Ayakta/Bacakta Platin (Osteosentez), Ortopedik Kırık ve Göz Özür Oranı karşılıkları resmi Ek-2 Cetveline göre şöyledir:

Yaralanma / Sekel Türü	Resmi Cetvel Maluliyet Oranı (%)	Mediko-Legal Açıklama ve Heyet Kriteri
Ayakta, Bacakta veya Kolda Platin (Vida/Çivi) Olması	%3 – %35	Sadece platinin varlığı tek başına sabit oran vermez; platinin eklemde (ayak bileği, diz, kalça, omuz) bıraktığı hareket kısıtlılığı derecesi, yürüyüş bozukluğu ve bacak kısalığına göre oran verilir.
Ayak Bileği Kırığı & Hareket Kısıtlılığı	%4 – %26	Hafif eklem kısıtlılığında %4, orta kısıtlılıkta %8, ileri derece kısıtlılık veya ayak bileği dondurulmasında (ankiloz) %15 – %26 oran verilir.
Bacakta Kısalık Kalması (Tablo 3.3)	%3 – %13	0–1.9 cm kısalık %3; 2–2.9 cm %5; 3–3.9 cm %8; 4–4.9 cm %10; 5 cm ve üzeri kısalık %13 sabit oran alır ve eklem kısıtlılığı ile Balthazard formülüyle birleştirilir.
Total Kalça veya Diz Protezi (Tablo 3.33)	%19 – %38	Travma sonrası protez takılmasında iyi klinik sonuçta %19, orta sonuçta %25, kötü klinik sonuçta %38 kesin maluliyet oranı verilir.
Omurga (Bel/Boyun/Sırt) Çökme Kırığı (Tablo 1.7)	%4 – %12+	Bel (lomber) omurgasında %25'e kadar çökmede %5, %26–50 çökmede %7, %50 üzeri çökmede %12 verilir. Omurilik (felç) hasarı varsa oran %60 – %95'e çıkar.
Düşük Ayak / Siyatik Sinir Hasarı (Tablo 3.35)	%21 – %38	Peroneal sinir tam felcine bağlı düşük ayakta %21; siyatik sinir tam motor kaybında %38 sabit oran verilir.
Göz Özür Oranı Cetveli (Tek Göz / Görme Kaybı)	%10 – %42	Diğer göz sağlamken tek gözün tam görme kaybı %32'dir. Göz küresinin alınması / protez göz (ekzanterasyon) halinde oran %42'ye, iki göz tam kaybında %90 – %92'ye ulaşır.
Dalak Alınması (Splenektomi) / Tek Böbrek Kaybı	%10 (Sabit)	Trafik kazası iç kanaması sonucu dalağın ameliyatla alınması (splenektomi) veya tek böbrek kaybı net %10 kalıcı maluliyet verir.

Önemli Yargıtay Kuralı: Birden fazla uzuvda veya organda hasar varsa oranlar aritmetik olarak düz toplanmaz; Balthazard Formülü ile birleştirilir ve mağdur 65 yaş üzerindeyse toplam orana +%10 yaş ilavesi yapılır. Kendi oranınızı ve Balthazard hesabınızı Maluliyet Oranı Hesaplama Aracımızdan anında test edebilirsiniz.

---

7. Özel Adli Olgularda Raporlama Standartları (Otopsi, Cinsel Saldırı ve Kemik Yaşı)

Adli tıp raporlaması yalnızca yaralama ve trafik kazalarıyla sınırlı olmayıp CMK ve TCK'nın emredici hükümleri doğrultusunda özel vaka standartları içerir:

• Adli Ölü Muayenesi (CMK m.86) ve Otopsi Kuralları (CMK m.87): Doğal olmayan tüm ölümlerde defin izni savcılıkça adli muayene sonrası verilir. Otopside cesedin durumu elverdiği takdirde baş, göğüs ve karın olmak üzere 3 boşluğun açılması yasal zorunluluktur; 3 boşluk açılmadan yapılan işlem eksik otopsi sayılır. Ayrıca CMK m.87/3 uyarınca, ölümünden hemen önceki hastalığında öleni tedavi etmiş olan hekime tarafsızlığı korumak adına otopsi yapma görevi kesinlikle verilemez.
• Genital Muayene (TCK m.287 & CMK m.75/2) ve Biyolojik Delil Süreleri: Mağdurun yazılı aydınlatılmış onamı bulunmadıkça hakim veya savcı kararı olmadan genital muayene yapılması suçtur. Himen (kızlık zarı) taze yırtıkları enfeksiyon gelişmezse 7 ila 10 gün içinde iyileştiğinden muayene zamanı nedensellik bağı için hayatidir. Biyolojik sürüntü (DNA/semen) delillerinde ise oral penetrasyonda ilk 24 saat, anal penetrasyonda ilk 48 saat, vajinal penetrasyonda ilk 72 saat (azami 120 saat / 5 gün) kritik delil toplama sınırıdır.
• Kemik Yaşı Tayini Raporları (Gök Atlası Kriterleri): Nüfus kaydının şüpheli olduğu davalarda "Gök ve Arkadaşları Yaş Tayini Atlası" kullanılır. Radyolojik kemikleşme noktalarında; kuyruk sokumu (koksiks) birleşmesi 25 yaşı, göğüs kemiği alt ucu (ksifoid) birleşmesi 40 yaşı, kaburga kıkırdaklarında kalsifikasyon başlaması 45 yaşı, göğüs kemiği üst ucu (manubrium) tam birleşmesi ise 50 yaşın tamamlandığını gösterir.

---

8. Hatalı Kati Rapora ve Düşük Maluliyet Oranına İtiraz Yolları

Düzenlenen adli raporda kırık derecesinin yanlış hesaplandığı, BTM kararının hatalı verildiği veya heyet raporunda maluliyet oranının düşük takdir edildiği durumlarda 3 aşamalı yasal itiraz mekanizması işletilir:

1. Ceza Soruşturması ve Kovuşturmasında İtiraz (CMK Bilirkişi İtirazı): Acil serviste veya devlet hastanesinde verilen kati raporda çelişki varsa, Cumhuriyet Savcılığına veya Ceza Mahkemesine verilecek gerekçeli itiraz dilekçesi ile dosyanın Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu'na sevk edilmesi talep edilir.
2. Sağlık Kurulu (Heyet) Maluliyet Raporuna İtiraz (30 Gün Kuralı): Hastane sağlık kurulunun verdiği engellilik/maluliyet oranına karşı raporun tebliğinden itibaren 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü'ne itiraz edilir. İl Sağlık Müdürlüğü kişiyi başka bir yetkili hastaneye sevk eder; iki rapor aynı çıkarsa kesinleşir, farklı çıkarsa nihai karar için Bölge Hakem Hastanesi'ne gönderilir.
3. Sigorta Tahkim ve Mahkeme Aşamasında ATK 3. İhtisas & Üst Kurul İtirazı: Tazminat davasında veya Sigorta Tahkim Komisyonu yargılamasında hastane raporları arasındaki çelişkileri gidermek üzere dosya Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu'na (veya trafik kazası kusur/maluliyet incelemesi için ilgili ihtisas dairesine), oradan çıkan rapora itiraz halinde ise en üst merci olan Adli Tıp Üst Kurulu'na sevk ettirilir.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Kati rapor nedir ve ne işe yarar?

Kati rapor (kesin adli rapor); yaralama, trafik kazası veya iş kazası sonrasında tüm tıbbi tetkik ve uzman konsültasyonları tamamlanarak yaralanmanın TCK m.86-87 kapsamındaki kesin ağırlığını (BTM, hayati tehlike, kırık derecesi, sabit iz) belirleyen ve mahkemenin vereceği cezaya doğrudan esas teşkil eden nihai adli tıp raporudur.

2. Geçici adli rapor ile kati rapor arasındaki fark nedir?

Geçici adli rapor, olayın hemen ardından acil serviste ilk bulgularla düzenlenen ve nihai hükme esas alınamayan ön rapordur. Kati rapor ise tüm grafi, BT, MR ve uzman görüşleri toplandıktan sonra verilen, mahkemede tam yasal geçerliliğe sahip kesin rapordur.

3. Kati rapor ve heyet raporu kaç günde çıkar?

Hafif yaralanmalarda kati rapor aynı gün çıkar. Konsültasyon ve ileri görüntüleme gereken vakalarda 3 ila 15 günde, hastane Sağlık Kurulu (Heyet) maluliyet raporlarında 15 ila 45 günde, Adli Tıp Kurumu (ATK) İhtisas Kurullarında ise iş yoğunluğuna göre 2 ila 6 ayda çıkar.

4. Ayakta veya bacakta platin olması yüzde kaç maluliyet raporu verir?

Kırık tedavisinde takılan platin, vida veya çivi (osteosentez) tek başına sabit bir oran vermez; platinin eklemde bıraktığı hareket kısıtlılığı, bacak kısalığı veya yürüyüş bozukluğuna göre Ek-2 Cetveli uyarınca %3 ile %35 arasında kalıcı maluliyet oranı doğurur.

5. Kati rapor alınmadan ceza davasında karar verilebilir mi?

Hayır. Yargıtay Ceza Dairelerinin yerleşik içtihatlarına göre, geçici adli rapora dayanılarak mahkumiyet veya ceza tayini yapılması mutlak bozma nedenidir; mahkeme mutlaka kesin (kati) adli raporu aldırmak zorundadır.

6. Yüzde sabit iz raporu ne zaman alınır?

Yaralanmanın yüzde kalıcı (sabit) bir iz bırakıp bırakmadığının tespiti için doku iyileşmesinin tamamlanması şarttır. Adli Tıp Rehberi uyarınca olay tarihinden itibaren en az 6 ay geçtikten sonra muayene yapılarak kesin rapor düzenlenir.

7. Trafik kazası maluliyet (heyet) raporu kazadan kaç ay sonra alınır?

Ortopedik kırık ve yumuşak doku yaralanmalarında tıbbi iyileşmenin tamamlanıp kalıcı sekelin yerleşmesi için kaza veya son ameliyat tarihinden itibaren en az 12 ay (bazı sinir hasarlarında 18 ay) beklenmesi mediko-legal kuraldır.

8. Tek göz görme kaybında göz özür oranı yüzde kaçtır?

Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (Ek-2 Cetveli) uyarınca, diğer göz tamamen sağlıklı iken bir gözün görme yetisini tamamen kaybetmesi halinde %32; göz küresinin alınması (protez göz) durumunda ise %42 kalıcı maluliyet oranı verilir.

9. Raporda yazan "BTM ile giderilemez" ne demektir?

"Basit Tıbbi Müdahale (BTM) ile giderilemez" ifadesi, yaralanmanın hafif olmadığını (kemik kırığı, derin kesi, organ veya doku hasarı bulunduğunu) gösterir. Bu durumda şüpheli TCK m.86/2'deki hafif cezadan yararlanamaz, TCK m.86/1 ve m.87 kapsamında daha ağır hapis cezası ile yargılanır.

10. Adli rapora veya düşük maluliyet oranına nasıl itiraz edilir?

Sağlık kurulu (heyet) raporlarına tebliğden itibaren 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü'ne dilekçe verilerek Hakem Hastaneye sevk yoluyla; ceza ve tazminat davalarındaki adli raporlara ise mahkeme kanalıyla Adli Tıp Kurumu İhtisas Kurulu ve Adli Tıp Üst Kurulu'na sevk talep edilerek itiraz edilir.